Một trong số điều cần biết về mỡ công nghiệp đó là về tính tương thích, bởi điều này giúp chúng ta có thể đưa ra câu trả lời cho việc có thể trộn lẫn các loại mỡ lại với nhau hay không? Trong một số trường hợp đặc biệt nhờ tính tương thích mà một số loại mỡ vẫn duy trì được trạng thái sau khi mix. Hãy cùng theo chân mỡ công nghiệp đi tìm hiểu và khám phá về vấn đề này ngay dưới bài viết dưới đây.
Tác động của việc trộn mỡ công nghiệp không tương thích
Tính tương thích của mỡ công nghiệp là gì?
“Tính tương thích của mỡ ” (grease compatibility) có thể hiểu là sự hòa hợp về đặc tính, thành phần mà hai loại mỡ công nghiệp khác nhau có thể trộn lẫn với nhau nhưng vẫn có thể giữ được các tính chất ban đầu và bôi trơn được, không gây nên hiện tượng bất thường làm hỏng các ổ trục hay thiết bị. Nói dễ hiểu: nếu bạn vô tình hoặc cố ý trộn lẫn mỡ A với mỡ B mà hỗn hợp vẫn có độ đặc, cấu trúc, khả năng bôi trơn và tính ổn định tương tự như loại mỡ nguyên bản lúc trước, thì hai loại mỡ đó được coi là có tính tương thích với nhau.
Khi hai loại mỡ công nghiệp được trộn chung, vấn đề không tương thích có thể xuất phát từ nhiều yếu tố, nhưng thường gặp nhất là sự khác nhau về chất làm đặc. Nếu kết hợp các loại mỡ có chất làm đặc không tương thích, hỗn hợp thu được thường bị mềm đi rõ rệt, và trong một số trường hợp hiếm gặp, lại bị cứng vượt ra ngoài khoảng độ đặc NLGI mong muốn. Những biến đổi này có thể trực tiếp dẫn tới các hiện tượng không mong muốn khi vận hành như rò rỉ mỡ, tách dầu, tăng nhiệt độ tại vị trí bôi trơn và gia tăng mài mòn.
Việc xác định cặp chất làm đặc nào tương thích, cặp nào không tương thích không hề đơn giản. Theo nhiều nghiên cứu có nhiều bảng “compatibility chart” khác nhau, nhưng khá bất ngờ là các bảng này lại không hoàn toàn thống nhất với nhau. Vì vậy, cách tiếp cận đáng tin cậy nhất khi cần quyết định hai loại mỡ với chất làm đặc khác nhau có thể phối hợp được hay không chính là thực hiện các thử nghiệm để đánh giá khả năng tương thích.
Ý nghĩa của tính tương thích trong mỡ công nghiệp
Tính tương thích trong mỡ công nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với người vận hành các thiết bị sử dụng mỡ. Khi trộn hai loại mỡ không phù hợp, hỗn hợp thu được có thể kém chất lượng hơn nhiều so với từng loại mỡ ban đầu. Khi đó, một hoặc nhiều hiện tượng khác nhau sau có thể xuất hiện: hỗn hợp mỡ thường bị mềm đi, thậm chí quá mềm; đôi khi lại bị hóa cứng ngay lập tức.
Trong trường hợp nặng, chất làm đặc và phần dầu bôi trơn tách rời hoàn toàn. Mỡ có thể chảy nhiều đến mức lượng mỡ đã trộn thoát hết ra ngoài ổ trục đang làm việc. Cũng có thể xảy ra hiện tượng đồng nhất quá mức, tạo thành các vũng dầu/mỡ lỏng tách riêng khỏi khối mỡ ban đầu. Hơn trên hết điểm nhỏ giọt của mỡ có thể giảm mạnh, khiến mỡ hoặc phần dầu bị tách chảy ra khỏi ổ trục ở nhiệt độ vận hành cao. Tất cả những tình huống này đều mang lại nguy cơ dẫn tới những hư hỏng bôi trơn nghiêm trọng đối với các thiết bị, máy móc.
Cách để kiểm tra tính tương thích trong mỡ công nghiệp
Bảng tham khảo chỉ số của một số loại mỡ công nghiệp
Khi đánh giá tương thích giữa hai loại mỡ công nghiệp, phương pháp thử tiêu chuẩn thường được sử dụng là ASTM D6185 – Standard Practice for Evaluating Compatibility of Binary Mixtures of Lubricating Greases. Trong phương pháp này, giới hạn tương thích giữa các loại mỡ khác nhau được khảo sát thực nghiệm bằng cách pha trộn nhị phân mỡ lithium complex truyền thống (LiX) với ba loại chất làm đặc thay thế: mỡ aluminum complex (AlX), mỡ polyurea (PU) và mỡ calcium sulfonate complex (CaSX). Ba tỷ lệ trộn (10:90, 25:75, 50:50) được sử dụng cho mỗi cặp mỡ nhằm mô phỏng các mức thay thế mỡ một phần hoặc gần như hoàn toàn.
Tổng cộng ba mẫu mỡ công nghiệp pha trộn, cùng với bốn mẫu mỡ nguyên chất (không pha), được đánh giá theo giao thức ASTM D6185 cho thử nghiệm tương thích mỡ. Các tiêu chí đánh giá chính gồm điểm nhỏ giọt, độ ổn định cắt và độ ổn định lưu trữ ở nhiệt độ cao; các đánh giá bổ sung gồm độ bền oxy hóa và khả năng chống mài mòn. Kết quả cho thấy tổ hợp mỡ lithium complex – polyurea đạt điểm tương thích cao nhất, trong khi tổ hợp lithium complex – calcium sulfonate complex cho mức tương thích thấp nhất theo tiêu chuẩn ASTM. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa các phép thử tiêu chuẩn hóa và các giới hạn hiệu năng thực tế khi đánh giá tính tương thích giữa các cặp mỡ bôi trơn. (Đây chỉ là phương pháp ban đầu, không khuyến nghị làm theo nếu không có chuyên gia).
>>Khám phá: Mỡ công nghiệp có trộn lẫn được không?
Biện pháp phòng khi phải mix các loại mỡ không tương thích
Có nên trộn các loại mỡ công nghiệp với nhau?
Trong trường hợp loại mỡ công nghiệp mới được lựa chọn không tương thích với loại mỡ hiện có, cần áp dụng các bước xử lý phù hợp để tránh rơi vào những tình huống bất lợi đã nêu. Trước hết, cần cố gắng loại bỏ thủ công tối thiểu 90% lượng mỡ cũ trong ổ trục hoặc cụm bôi trơn, nếu điều kiện cho phép. Khi chỉ còn lại 10% (hoặc ít hơn) mỡ cũ không tương thích, các tác động tiêu cực sẽ được giảm xuống mức thấp nhất; điều này cũng phù hợp với cách đánh giá trên mẫu hỗn hợp 90:10 theo ASTM D6185.
Bên cạnh việc vệ sinh và thay mỡ, trong giai đoạn đầu sử dụng mỡ mới nên điều chỉnh chế độ tra mỡ: giảm lượng mỡ mỗi lần xuống khoảng một nửa, nhưng tăng gấp đôi tần suất tra mỡ trong vài chu kỳ đầu. Cách làm này giúp đảm bảo mỡ mới được phân bố đều, bao phủ tốt các bề mặt ma sát, đồng thời hỗ trợ “thay máu” dần phần mỡ cũ còn sót lại, từ đó hạn chế tối đa rủi ro do không tương thích.
Lời kết
Về mặt nguyên lý đa số các loại mỡ không khuyến khích pha trộn lẫn nhau, do để có tính tương thích phù hợp phải trải qua quá trình nghiên cứu và tỷ lệ chuẩn để mỡ có thể dung hòa lẫn nhau. Điều này tốn nhiều thời gian và chi phí, chính vì vậy vẫn nên tập chung cho việc lựa chọn được các sản phẩm uy tín, chất lượng và thích hợp với máy móc của bạn.
Để được tư vấn và báo giá về sản phẩm, xin vui lòng liên hệ lại ngay với chúng tôi theo các thông tin sau:
- Điện thoại: 0933224021
- Zalo: 0966068726
- Website: moconghiep.com
- Địa chỉ: 4E Thất Khê, Minh Khai, Hồng Bàng, Hải Phòng
